Home » Книжевниот збор како чувар на паметењето: Признание за проф. д-р.Зоран Пејковски

Книжевниот збор како чувар на паметењето: Признание за проф. д-р.Зоран Пејковски

by culturalchat

Во рамките на свеченото одбележување на 30-годишнината од формирањето на Општина Могила, со посебно признание за придонес во развојот и афирмацијата на културата, беше одликуван директорот на Македонскиот културно-информативен центар во Софија, универзитетскиот професор и доктор на науки, проф. д-р Зоран Пејковски. Плакетата на проф. д-р Пејковски му ја додели градоначалникот на Општина Могила, Драганчо Саботковски, во рамките на свеченостите посветени на значајниот јубилеј на општината. Признанието претставува вреднување на неговиот творечки и културен ангажман, а посебно внимание беше посветено на неговиот книжевен придонес и на делата со кои се афирмираат историските личности и културното наследство. Особено место во овој контекст зазема поемата „Дејгиди де“, посветена на могилскиот војвода Димче Могилчето, која проф. д-р Пејковски ја напиша по повод 115-годишнината од неговата смрт. Поемата претставува книжевен обид историскиот спомен да се доближи до современиот читател и преку поетскиот збор да се сочува приказната за една личност чие име е нераскинливо поврзано со историјата на Могила и на поширокиот регион.

Во делото се преплетуваат историската меморија, човечката судбина и книжевниот израз, со што еден настан од минатото добива можност повторно да прозвучи во современото време. Токму преку ваквиот пристап, литературата ја надминува својата непосредна уметничка функција и станува еден од начините преку кои едно општество ги зачувува своите сеќавања. Историските личности не остануваат само имиња запишани во документи и книги, туку преку литературата повторно стануваат дел од живиот културен разговор. Пишувањето на „Дејгиди де“ по повод 115-годишнината од смртта на Димче Могилчето има токму таква димензија. Поемата не е само навраќање кон една историска личност, туку и обид да се отвори простор за ново читање на времето во кое живеел и дејствувал могилскиот војвода, како и на вредностите и идеалите што го одбележале тоа време. Проф. д-р Зоран Пејковски, како универзитетски професор и доктор на науки, во својата досегашна професионална и творечка работа е присутен во повеќе области поврзани со науката, литературата и културата. Неговото именување за директор на Македонскиот културно-информативен центар во Софија претставува продолжение на неговиот ангажман во афирмацијата на македонската култура и нејзиното претставување надвор од границите на земјата. Работејќи во средина во која културната дипломатија и меѓународната културна соработка имаат особено значење, неговиот ангажман се надоврзува на пошироката определба македонското културно творештво да биде присутно и препознатливо во регионалниот и европскиот културен простор. Во тој контекст, признанието што му беше доделено во Могила добива и дополнително значење. Тоа не се однесува само на едно книжевно дело, туку и на континуираниот однос кон културата како простор во кој се чуваат јазикот, историјата, меморијата и духовните вредности. Посебно значајно е што плакетата е доделена токму во рамките на одбележувањето на 30-годишнината на Општина Могила. Јубилејот претставува можност не само за согледување на развојот на општината во изминатите три децении, туку и за потсетување на личности, настани и културни вредности кои се дел од нејзината историја.

Димче Могилчето е една од личностите чие име има посебно место во историското паметење на овој простор. Со поемата „Дејгиди де“, неговата приказна е пренесена од историскиот запис во книжевниот израз, а преку тоа добива можност да допре до нови генерации читатели. Доделувањето на плакетата на проф. д-р Зоран Пејковски може да се гледа и како потврда на значењето што го имаат ваквите книжевни потфати. Во време кога брзината на современото живеење често ги потиснува спомените и вредностите од минатото, литературата останува еден од најмоќните начини тие да бидат повторно оживеани и пренесени. Свечениот чин во Могила така доби и своја културна димензија: преку признанието за проф. д-р Пејковски, вниманието беше насочено кон улогата на авторот, литературата и културниот работник во зачувувањето на историската меморија. Плакетата за придонес во развојот и афирмацијата на културата претставува признание што ги поврзува творештвото, научниот и професионалниот ангажман, но и одговорноста културните вредности да се пренесуваат понатаму. Во случајот со „Дејгиди де“, таа врска е особено видлива: еден историски настан и една историска личност се преточени во поетски збор, а поетскиот збор станува дел од современото паметење. Јубилејот на Општина Могила на тој начин беше збогатен и со уште едно значајно културно одбележување, во кое историјата и литературата се сретнаа во споменот за Димче Могилчето и во признанието за творечкиот ангажман на проф. д-р Зоран Пејковски. Преку ваквите културни средби се потврдува дека историското наследство не е само сведоштво за времето што поминало. Тоа е жива вредност која преку литературата, науката и културата може повторно да биде прочитана, осмислена и пренесена кон идните генерации.

Related Articles