Во издание на НУУБ „Св. Климен Охридски“ Битола, од печат излезе најновата книга на проф. д-р Зоран Пејковски, директорот на Македонскиот културно-информативен центар во Софија, со наслов „Кукавички круг“. Всушност, ова е научна студија, посветена на човековата вечна потрага по вистината за сопственото постоење, за стравот што го ограничува и за совеста што го преиспитува.
„Во секој човек постои тивка граница до која може да се крие од сопствената совест. Таа граница не ја поставува ниту општеството, ниту времето, ниту околностите, туку самиот човек – со своите стравови, избори, премолчувања и оправдувања. Кога ќе се најде пред вистината за себе, тој мора да избере: ќе продолжи ли да живее во сигурноста на сопствениот круг или ќе најде сила да излезе од него? Токму од ова суштинско човеково искуство произлегува научната студија „Кукавички круг“, дело насочено кон разбирањето на стравот, совеста, слободата и моралната одговорност. Нејзината основна тема не е само кукавичлукот како човечка слабост, туку механизмот преку кој човекот самиот си создава граници и, потоа, наоѓа причини поради кои не се осмелува да ги премине“, истакнува проф. д-р Зоран Пејковски.
Студијата навлегува во ова сложено прашање преку повеќе научни и мисловни перспективи. Филозофијата, психологијата, теологијата, историјата, културата и етиката овде се поврзуваат во една поширока потрага по човековата суштина. Од историската и класичната теолошка мисла до современите теолошки и филозофски согледувања, делото ја следи човековата борба со стравот и со одговорноста што неизбежно ја носи слободата.
Во таа потрага особено значајно е прашањето: Дали човекот има доволно храброст да ја препознае вистината тогаш кога таа не му дозволува повеќе да се крие од самиот себе?
„Прашањето е едноставно само на прв поглед. Неговиот вистински одговор бара соочување со најдлабоките човекови слабости. Вистината не секогаш доаѓа како утеха. Понекогаш таа бара да признаеме дека сме погрешиле, дека сме се исплашиле, дека сме молчеле кога требало да зборуваме или дека сме избрале удобност наместо одговорност. Токму затоа „Кукавички круг“ не треба да се чита само како научна анализа, туку и како повик кон лична и морална саморефлексија. Делото го поставува човекот пред неговата слобода и го потсетува дека секој избор има своја тежина. Слободата без одговорност лесно може да се претвори во самоизмама, а стравот, ако постојано му се препуштаме, може да стане начин на живеење“, додава Пејковски.
Во научната валоризација на студијата значајно место има и рецензијата на д-р Марјан Патлиџанковски, која претставува важен стручен придонес кон согледувањето на нејзината научна релевантност и вредност. Неговото рецензентско мислење го заокружува научниот карактер на делото и дополнително ја нагласува сериозноста на прашањата што студијата ги отвора пред читателот. Посебната вредност на „Кукавички круг“ се согледува и во настојувањето да не се поставуваат науката и верата како спротивставени категории. Напротив, нивната средба овозможува пошироко разбирање на човекот. Разумот истражува и преиспитува, филозофијата поставува суштински прашања, психологијата навлегува во човековата внатрешност, теологијата ја отвора духовната димензија на постоењето, а етиката го соочува човекот со последиците од неговите одлуки.
Од таквата мисловна средба произлегува и една поважна порака: човекот не може вистински да биде слободен ако постојано бега од сопствената совест.
„Излезот од кругот започнува со признавањето дека кругот постои. Потоа доаѓа најтешкиот чекор – одлуката да се направи нешто поинаку. Да се избере вистината наместо удобното оправдување. Да се избере одговорноста наместо префрлањето на вината. Да се избере храброста наместо стравот. Затоа „Кукавички круг“ остава пред читателот прашање кое не може лесно да се затвори меѓу кориците на една книга: Кога ќе останеме сами пред сопствената совест, дали ќе имаме храброст да ја кажеме вистината за себе? Можеби токму одговорот на тоа прашање го определува човекот повеќе од сè друго. Зашто вистинската слобода не започнува тогаш кога стравот исчезнува. Таа започнува тогаш кога човекот одлучува да не му се покорува на стравот“, вели проф.д-р Зоран Пејковски.
