Home » „Во светлината на слободната“ – вечер посветена на 23. Октомври и 155 годишнината од раѓањето на Даме Груев

„Во светлината на слободната“ – вечер посветена на 23. Октомври и 155 годишнината од раѓањето на Даме Груев

by culturalchat

Синоќа, во духот на историското сеќавање, во Македонскиот културно-информативен центар во Софија, во рамките на годишната програма на Центарот, беше одржан културно-историски настан посветен на 23-ти Октомври – Денот на македонската револуционерна борба, тематски насловен „Во светлината на слободната“. Настанот беше посветен на историските процеси што го одбележале македонското револуционерно движење, на идеалите за слобода и достоинство, како и на животот и делото на Даме Груев, еден од основачите на Македонската револуционерна организација (МРО), подоцна позната како ВМРО. Оваа година, чествувањето добива дополнително историско значење поради одбележувањето на 155 години од раѓањето и 120 години од смртта на Даме Груев, личност која зазема значајно место во историјата на македонското револуционерно организирање. Преку тематскиот пристап, настанот овозможи навраќање кон времето во кое се обликувале револуционерните идеи, кон историските околности што го поттикнале организираното движење и кон личностите кои со својата дејност оставиле траен белег во македонската историја. На почетокот на настанот, присутните ги поздрави проф. д-р Зоран Пејковски, директор на Македонскиот културно-информативен центар во Софија и дипломатски советник. Во своето обраќање, тој се осврна на значењето на 23-ти Октомври како датум што зазема важно место во историската меморија, посочувајќи ја потребата од континуирано негување на сеќавањето на настаните и личностите поврзани со македонската револуционерна борба.Притоа, беше нагласена важноста на културно-историските настани како можност за продлабочување на знаењата за минатото, за афирмирање на македонското културно и историско наследство и за негово доближување до пошироката јавност. Во таа смисла, улогата на Македонскиот културно-информативен центар во Софија е особено значајна во создавањето простор за културна размена, историско паметење и претставување на македонското творештво и традиција. Преку својата годишна програма, Македонскиот културно-информативен центар настојува да отвора теми што имаат историска, културна и општествена вредност, поврзувајќи ги историското наследство и современите културни интереси. За историскиот период, развојот на македонското револуционерно движење и значењето на неговите истакнати личности зборуваше проф. д-р Михајло Марковиќ. Неговото излагање беше посветено на историските околности во кои се развивале револуционерните идеи, на процесите што довеле до организирање на движењето и на улогата на личностите кои учествувале во неговото создавање и дејствување. Преку освртот кон овој период, беше отворен простор за подлабоко согледување на историските предизвици, стремежите и определбите што го одбележале времето на македонската револуционерна борба. Посебен акцент во рамките на настанот беше ставен на Даме Груев, една од централните личности во создавањето и организациското оформување на Македонската револуционерна организација. Неговото име е нераскинливо поврзано со почетоците на организираното македонско револуционерно движење, со ширењето на револуционерните идеи и со настојувањата за воспоставување цврста организациска основа на движењето. Неговата дејност се одвивала во сложени политички и историски околности, во време на засилени национални стремежи, општествени превирања и борба за политички и национални права. Даме Груев бил меѓу оние што ја препознале важноста на организираноста, посветеноста и заедничкото дејствување како предуслови за остварување на поставените цели. Неговото учество во основањето и развојот на Организацијата претставува значаен дел од историјата на македонското револуционерно движење. Затоа, одбележувањето на јубилеите поврзани со неговиот живот не е само потсетување на една историска личност, туку и можност за повторно разгледување на времето, идеите и околностите во кои се создавале темелите на револуционерното организирање. Сто педесет и пет години од неговото раѓање и 120 години од неговата смрт претставуваат повод за ново навраќање кон неговото историско наследство, кон неговата организациска дејност и кон местото што го зазема во колективното паметење. Преку ваквите јубилеи, историските личности се согледуваат не само низ хронологијата на нивниот живот, туку и низ поширокиот контекст на времето во кое живееле и дејствувале. На тој начин, се отвора можност за подобро разбирање на историските процеси и за зачувување на интересот за нивно проучување. Тематскиот наслов: „Во светлината на слободната“ ја постави слободата како централна идеја на вечерта, поврзувајќи го историското сеќавање со стремежите што ги обединиле припадниците на македонското револуционерно движење. Слободата, како историски идеал и човечка вредност, претставувала важна движечка сила во револуционерните определби на тоа време. Нејзиното значење може да се согледа и преку жртвите, личната посветеност и истрајноста на луѓето кои учествувале во настаните што ја одбележале македонската историја. Одбележувањето на 23-ти Октомври претставува можност за навраќање кон историските корени на македонската револуционерна борба и за потсетување на сложените процеси низ кои се развивале политичките идеи и организациските форми на движењето. Истовремено, ваквите настани придонесуваат за зачувување на историската меморија и за поттикнување интерес кај новите генерации за проучување на минатото, неговите личности и неговото значење за современото општество. Настанот во Македонскиот културно-информативен центар во Софија уште еднаш ја потврди важноста на културно-историските средби како дел од континуираната грижа за македонското наследство. Преку предавања, тематски вечери и одбележувања на значајни датуми и јубилеи, се создаваат можности за претставување на македонската историја и култура, за продлабочување на знаењата и за поттикнување дијалог околу историските процеси што го обликувале минатото. Со овој настан, реализиран во рамките на годишната програма, Македонскиот културно-информативен центар во Софија ја продолжува својата посветеност на афирмацијата на македонската култура, историја и традиција, ставајќи акцент врз значајните личности и настани што оставиле трага во македонското историско наследство. Вечерта посветена на Даме Груев и на Денот на македонската револуционерна борба претставуваше можност за достоинствено одбележување на историското минато и за потсетување на важноста од неговото зачувување и пренесување на идните генерации.

 

Related Articles