Во рамките на 59. Летна школа на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ – Скопје, која се одржува во Конгресниот центар во Охрид, промовирани беа две книги на проф. д-р Зоран Пејковски, директор на Македонскиот културно-информативен центар во Софија и дипломатски советник – научната книга од областа на медијавистиката „Св. Климент Охридски во современата македонска творечка инспирација“ и „Апостолска чудотворност“, литургиска драма во стих.
Промоцијата се одржа пред учесниците на Меѓународниот семинар и беше посветена на делото и значењето на Свети Климент Охридски, како и на неговото непрекинато присуство во македонската наука, литература, култура и современото творештво. Проф. д-р Зоран Пејковски, покрај својата научна и творечка дејност, во својата професионална кариера има значајна улога и во македонската културна дипломатија. Како директор на Македонскиот културно-информативен центар во Софија и дипломатски советник, тој е активен во промоцијата и афирмацијата на македонската култура, јазик, литература и уметност, што дава дополнителна димензија и на неговиот авторски и научен ангажман.
Промотор и рецензент на двете книги беше проф. д-р Маја Јакимовска-Тошиќ, еден од најистакнатите македонски медијависти и научници. Нејзиното учество даде особена научна тежина на настанот, особено имајќи предвид дека таа е и рецензент на двете дела. Во своето излагање, проф. д-р Јакимовска-Тошиќ се осврна на значењето на Свети Климент Охридски како една од најзначајните личности во македонската средновековна духовна и книжевна традиција. Таа говореше за неговата просветителска, книжевна и духовна дејност, за развојот на Охридската книжевна школа, како и за местото на Свети Климент во македонската наука и култура. Свети Климент Охридски, ученик и продолжувач на делото на светите Кирил и Методиј, ја продолжил нивната просветителска мисија и оставил траен белег во развојот на словенската и македонската писменост и духовност. Со својата просветителска дејност, книжевна работа и духовно влијание, тој го претворил Охрид во еден од значајните центри на словенската писменост и култура. Неговото дело има значење што ги надминува границите на времето во кое живеел. Свети Климент бил книжевник, беседник, преведувач, учител и еден од најголемите просветителски и духовни столбови на македонската култура и словенската писменост, а неговата дејност оставила силна трага во развојот на средновековната книжевност и култура. Охридската книжевна школа, поврзана со неговото име, станала значаен центар од кој се ширеле писменоста, образованието и духовните вредности. Токму ова наследство, но и неговото современо живеење, се во фокусот на научната книга „Св. Климент Охридски во современата македонска творечка инспирација“ на проф. д-р Зоран Пејковски.
Во книгата авторот го истражува присуството на Свети Климент Охридски во современото македонско творештво и начините на кои неговиот лик, дело и духовна мисија продолжуваат да инспирираат современи автори и уметници. Особено внимание е посветено на современите творечки форми – литературата, драмата, филмот и другите видови уметничко изразување во кои се препознава светиклиментовата традиција. На тој начин, книгата отвора значајно прашање – како наследството создадено пред повеќе од еден милениум продолжува да живее во современата македонска култура и како Свети Климент Охридски од историска и духовна личност продолжува да станува современа творечка инспирација. Втората книга, „Апостолска чудотворност“, претставува литургиска драма во стих и носи поинаков, уметнички пристап кон духовните и христијанските теми. Преку драмскиот израз и поетскиот јазик, проф. д-р Зоран Пејковски создава дело во кое верата, духовноста, чудотворноста и христијанската традиција добиваат современа книжевно-уметничка форма. Двете книги се различни според жанрот и пристапот, но се поврзани со една заедничка определба – афирмацијата на духовното и културното наследство и неговото продолжување во современата македонска наука и творештво.
Во своето излагање, проф. д-р Маја Јакимовска-Тошиќ посебно ја нагласи оваа врска меѓу средновековното наследство и современата македонска творечка инспирација. Нејзината научна експертиза овозможи делата да бидат согледани не само од аспект на нивната тема, туку и во поширокиот контекст на медијавистиката, македонската книжевност и култура. Особено значајно е што проф. д-р Јакимовска-Тошиќ, како рецензент на двете книги, им дала научна оценка и критичко согледување, а како промотор ги претстави нивните основни вредности пред присутните учесници на Семинарот. Пред присутните учесници на МСМЈКЛ при УКИМ, книгите беа претставени и од директорката проф. д-р Кристина Николовска, со што промоцијата доби дополнително значење во рамките на програмата на 59. Летна школа. Двете книги на проф. д-р Зоран Пејковски се објавени по повод два големи јубилеи – 1.140 години од формирањето на Светиклиментовиот универзитет и 1.110 години од упокојувањето на Свети Климент Охридски. Овие јубилеи претставуваат значаен повод за повторно актуализирање на делото на Свети Климент Охридски и за негово согледување во современ контекст. Тие не се само потсетување на историското минато, туку и можност да се укаже на трајното влијание на Климентовото дело врз македонската духовност, писменост, книжевност и култура. Промоцијата во Охрид имаше и силна симболика. Токму во градот кој е неразделно поврзан со Свети Климент Охридски, пред учесници од земјата и странство, беа претставени дела кои го истражуваат и го продолжуваат интересот за неговото наследство.
На тој начин, научната книга „Св. Климент Охридски во современата македонска творечка инспирација“ и литургиската драма „Апостолска чудотворност“ претставуваат два различни, но меѓусебно поврзани пристапи кон духовната и културната традиција. Едната преку научната мисла го истражува присуството на Свети Климент Охридски во современото македонско творештво, а другата преку драмата и стихот ја продолжува духовната и творечката интерпретација на христијанските вредности. Промоцијата покажа дека интересот за Свети Климент Охридски не е само прашање на историјата, туку и на современата култура. Неговото дело продолжува да биде предмет на научни истражувања, но и инспирација за нови книжевни, драмски, филмски и уметнички остварувања. Во таа смисла, делата на проф. д-р Зоран Пејковски претставуваат придонес кон продолжувањето на тој културен и духовен континуитет – од Охридската книжевна школа до современата македонска творечка мисла. Промоцијата во рамките на 59. Летна школа на МСМЈКЛ при УКИМ уште еднаш потврди дека Свети Климент Охридски и по повеќе од еден милениум останува жива инспирација за македонската наука, литература и култура, а неговото дело продолжува да отвора нови теми, нови истражувања и нови творечки предизвици. Со овие две книги, проф. д-р Зоран Пејковски дава свој придонес кон тој непрекинат дијалог меѓу минатото и сегашноста – дијалог во кој Свети Климент Охридски и понатаму останува една од најсилните духовни и културни точки на македонскиот идентитет и творештво.
Во Охрид промовирани две книги на проф. д-р Зоран Пејковски посветени на Св.Климент Охридски
